Kazakistan’ın doğusundaki un fabrikalarında kapasite kullanımı %49’un altına düştü
Bölge Valisi Renat Kurmambayev’in verilerine göre, Doğu Kazakistan Bölgesi’ndeki işletmeler Ocak–Eylül 2026 döneminde yaklaşık 260 milyar tenge değerinde gıda üretti. Üretim hacim endeksi %107,9 olarak gerçekleşti. Bitkisel yağ üretimi %10,6, tereyağı üretimi %8,8, peynir üretimi %8,4 ve süt ürünleri üretimi %12,5 arttı. Aynı dönemde gıda üretimine yapılan yatırım, önceki yılın ilk üç çeyreğine göre %12 artarak 2,8 milyar tengeye ulaştı.
Kurultay Milletvekili Vadim Basin, bölgedeki diğer işleme sektörlerinin kapasite kullanım oranlarını paylaştı: Süt işletmelerinde bu oran %88’e, et işletmelerinde %77’ye ulaşırken sıvı ve katı yağ işletmelerinde yaklaşık %65 oldu. Basin’e göre mevcut işletmeler üretimlerini artırabilecek kapasiteye sahip, ancak bu kapasiteden tam olarak yararlanmıyor. Basin, düşük kapasite kullanımını bölgedeki sektörün temel sorunlarından biri olarak nitelendirdi.
Basin, bölge valiliğine faaliyetteki işleme tesislerinin kapasite kullanımını artıracak ve yerel ham madde üretimini destekleyecek önlemler hazırlamasını tavsiye etti. Ayrıca kapasitenin yeterince kullanılmamasının nedenlerinin araştırılmasını ve işletmelere ham madde, finansman ve satış pazarları sağlayacak çözümler geliştirilmesini önerdi.
İlgili komitenin başkanı Natalya Godunova, Kazakistan’ın tahıl, yağlı tohumlar, et, süt, sebze ve diğer tarım ürünlerini ürettiğini, devletin de tarım ve tarıma dayalı sanayi sektörüne her yıl önemli kaynak ayırdığını belirtti. Godunova’ya göre gıda sanayisinin gelişmesi; yerli ham maddelerin işlenmesinin artırılmasını, nihai ürünlerin rekabet gücünün yükseltilmesini ve devlet desteklerinin etkinliğinin değerlendirilmesini kapsayan bütüncül bir yaklaşım gerektiriyor. Godunova ayrıca yüksek katma değerli ürünlerin üretimi için uygun koşullar oluşturulmasını önerdi.
Sektöre yönelik mevcut destekler arasında, işleme tesislerine teslim ettikleri ham maddeler için çiftçilere sübvansiyon sağlanması, finansman araçlarının çeşitlendirilmesi, kredilere erişimin kolaylaştırılması ve modern ticaret altyapısının geliştirilmesi yer alıyor. Toplantıya katılan bölgedeki işleme tesislerinin yöneticileri, faaliyetlerinde karşılaştıkları sorunları anlattı ve çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik önerilerini sundu.
Toplantı sonucunda hazırlanan tavsiyeler hükümete iletilecek. Godunova; devlet destek mekanizmalarının gözden geçirilmesini, uygun koşullu finansmana erişimin kolaylaştırılmasını, Kazakistan kaynaklı ham maddelerin işlenmesinin teşvik edilmesini ve nihai ürünlerin satış pazarlarının genişletilmesini öncelikli görevler arasında saydı.
