Yeni Zelanda First, Fonterra sütüne genişletilmiş erişim önerdi
Yeni Zelanda First lideri Winston Peters, partinin yerli katma değerli süt üretimi konusundaki duruşunun bir parçası olarak "Kullan ya da Kaybet" adlı öneriyi duyurdu. Plan, şu anda bağımsız işleyiciler için düzenlenmiş erişimi sezonda 50 milyon litre ile sınırlayan 2001 tarihli Süt Endüstrisi Yeniden Yapılandırma Yasası'nı (DIRA) değiştirecek.
Öneri kapsamında, uygun şirketler ilk altı yıllık operasyonları boyunca yıllık olarak 500 milyon litreye kadar tam tahsisat alacaklar. Hacim, dört sezon daha %80, %60, %40 ve %20'ye düşürülecek, ardından hak sona erecek. Önerilen maksimum, mevcut yasal sınırın on katıdır ve erişim on yıla kadar sürebilir.
Başvuru sahipleri Yeni Zelanda'da fiziksel işleme tesisleri inşa etmek zorunda olacaklar. Ayrıca Yeni Zelanda süt ürünlerini yurt dışında markalaştırıp pazara sunmaları gerekecek. Politika, yalnızca küçük bağımsız operasyonlar kurmak yerine büyük ölçekli işleme yatırımı yapan şirketleri hedefliyor.
Süt, devlet sübvansiyonu ile sağlanmayacak. Düzenlenmiş tahsisatı kullanan işleyiciler, standart çiftlik süt fiyatını ve etkili taşıma ve toplama maliyetlerini ödeyecekler. Düzenleme, Fonterra ve çiftçi hissedarlarına sağlanan ham süt katıları için ödeme sağlamayı amaçlıyor.
Peters, öneriyi Fonterra'nın küresel tüketici markaları işini Fransa'nın Lactalis'e 4,2 milyar dolara satma anlaşmasına bağladı. Fonterra'nın kurulmasına yol açan mevzuatın ulusal ölçekte önemli bir ihracat işini öngördüğünü ve kooperatifin tüketiciye yönelik bitmiş ürünlerden çekilmesinin bir politika yanıtı gerektirdiğini savundu. Ayrıca mevcut 50 milyon litrelik sınırın başlangıç işleyicilerine yardımcı olmak için tasarlandığını ancak endüstriyel ölçekte ileri düzeyde üretime yatırım yapılmasını sınırladığını söyledi.
Yeni Zelanda First, DIRA'nın mevcut yasal gözden geçirmesi yoluyla öneriyi takip etmeyi planlıyor. Bu gözden geçirme kapsamındaki resmi önerilerin 2027'de Parlamentoya sunulması planlanıyor. Politika, Fonterra'nın yasal yükümlülükleri üzerindeki daha geniş bir tartışmaya girdi; süt kooperatifleri arasında tedarikin zorunlu yönlendirilmesi ve işleyicilere hangi süt havuzlarının sunulması gerektiği konularında endişeler de dahil olmak üzere.
