Kintal Islamov: Kazakistan'ın Endüstriyel Çiftlikleri Yeni Bir Destek Modeline İhtiyaç Duyuyor
Konuşması sırasında, Kintal Islamov büyük ölçekli endüstriyel bir çiftlik kurma konusundaki pratik deneyimini paylaştı. Atameken-Agro A.Ş., yaklaşık 300.000 hektarlık arazi bankasıyla ülkenin en büyük tarım holdinglerinden biridir. Şirket, üç yıl boyunca 1.400 başlık bir sürüye ulaşan yüksek teknolojiye sahip bir süt çiftliği inşa etme projesini hayata geçirdi.
"Mümkün olan her şeyi uyguladık. Hatta bazıları 'aşırı' bile oldu. Bu yüzden proje oldukça pahalıya mal oldu," diye belirtti konuşmacı. "Devlet parasının sadece büyük işletmelere gittiği söyleniyor, bu doğru değil. Biz sadece %25'ini talep ettik. Ama yasal olarak hakkımız olan sübvansiyonları bile almadık."
Ona göre, devlet Atameken-Agro A.Ş.'ye 4.4 milyar tenge borçlu: "Bu fonlar proje modeline dahil edildi. Şimdi bu borç olarak asılı duruyor - bize ve yatırımcılara."
Kintal Islamov, süt üretim verilerinin güvenilirliğini kamuya açık bir şekilde sorguladı: "İstatistikler belirsiz. Üretim ve işleme örtüşmüyor. Özel hanelerden gelen süt olarak yansıtılanlar aslında işleme girmiyor ve muhtemelen hiç tüketilmiyor."
Konuşmacının açıkladığına göre, Kazakistan'da süt üretimi, 2023'te 4.12 milyon ton iken, özel hane çiftliklerinden (PHF) gelen hacimlerdeki düşüş nedeniyle 2024'te 3.58 milyon tona düştü. Bu arada, işleme 1.39 milyon ton olarak kalıyor, ancak işletme kapasitesi %77 iken, sektör özellikle doğu ve kuzey bölgelerinde kronik bir hammadde sıkıntısı yaşıyor.
2024'te PHF'ler 2.18 milyon ton sağladı, ancak verimlilikleri düşük - günde inek başına yaklaşık 10 litre, endüstriyel çiftlikler 20 litre ve işletmeler 30 litreye kadar üretiyor. Kintal Islamov'a göre, Kazakistan'da ölçek etkisi hala gerçekleşmedi: 3 milyon süt ineğinden sadece 2 milyonu PHF'lerde bulunuyor, burada ise kalite kontrolü ve tedarik istikrarı yok.
Ülkedeki ortalama süt ürünü tüketimi kişi başına 232 kg'a yükseldi ve Kazakistan'ı dünyanın en fazla tüketen 10 ülkesi arasına yerleştirdi. Ancak, ithalat hala yüksek: 2024'te 818.000 ton ithal edildi ve bu, yerli talebin neredeyse dörtte birine eşdeğer.
Kazakistan resmi olarak ham süt sıkıntısı yaşasa da, Kintal Islamov "Günde yaklaşık 10 ton üretiyoruz, sonra bu 30 olacak, sonra 100. Ama sütümüz için bir kuyruk yok. Ve hacim için bir mücadele yok," diye belirtti. Ona göre, işleyicilerin gerçek davranışları ciddi bir sıkıntıyı doğrulamıyor.
Uzman, başlangıçta 600 başlık bir çiftlik inşa etmeyi planladığını paylaştı: "Tek seferde bir korku yaşamanın, iki aşamada iki korku yaşamaktan daha iyi olduğuna karar verdik."
Kazakistan'daki çoğu eski çiftlik modelinin artık modern gereksinimleri karşılamadığını vurguladı:
"Birçok çiftliğin deneyimini inceledik. Sadece 'Ais' belki olması gerekenlere yakın. Ama genel olarak, çoğunluğunun inşa ettiği şekilde inşa edemezsiniz."
Kintal Islamov, sektördeki dört ana sistemik riski vurguluyor:
— düşük endüstriyel üretim hacimleri;
— yem, yakıt ve elektrik fiyatlarındaki artış nedeniyle artan maliyetler;
— krediye erişimin sınırlı olması;
— komşu ülkelerden ucuz ithalatla rekabet.
Sunumunda belirtildiği gibi, Kazakistan'da 3.000 sağmal inek için bir çiftlik inşa etmek, kompleksin inşası ve ineklerin satın alınması dahil, yaklaşık 34 milyon dolarlık yatırım gerektiriyor. Bu projeler, işleme ile mevcut üretim hacimleri arasındaki boşluğu kapatabilir.
Kintal Islamov, başarılı süt çiftliklerinin temel prensibini şöyle formüle ediyor: Personel – Yem – İklim.
— Personel: Hayvan uzmanları ve veterinerlerin eksikliği, personel krizini büyümenin ana sınırlayıcılarından biri yapıyor.
— Yem: Maliyetlerin %65'ine kadar yem tarafından oluşur ve sadece kendi yem üretimi ekonomiyi istikrarlı hale getirebilir.
— İklim: Havalandırma, mikro iklim ve stres azaltma doğrudan süt verimini belirler.
Uzmanın belirttiği üzere, mevcut sistemin zayıf yönleri şunlardır:
— PHF'ler için birleşik bir veteriner kontrol modeli eksikliği;
— küçük ve eski çiftlikleri destekleyen sübvansiyon sınırları;
— 15–20 yıllık bir stratejinin eksikliği.
Sektörün ihtiyacı olanlar:
— yeni sübvansiyon türleri;
— tercihli finansman;
— sermaye harcaması tazminatı;
— veteriner laboratuvarları;
— dijital ekosistem "e-APK."
Genel Ortak ve Ana Mühendislik Ortağı - Borte Engineering
Kazakistan'ın önde gelen ulusal üreticisi olarak, Borte Engineering, gıda endüstrisi için yüksek teknoloji ekipmanlar yaratmakta ve kalitesini yerli üreticiler siciline dahil edilerek doğrulamaktadır. Şirket, Orta Asya genelindeki işletmelerle başarılı bir şekilde işbirliği yaparak bölgesel ekonomiyi güçlendirmektedir.
İnovasyon Ortağı - DeLaval
Altyn Sponsorlar - Alfa L Service, MB-System
Qola Sponsorlar - Tetra Pak, TOO Clever Machines
SPX FLOW APV | SEITAL SEPARATION
Ortaklar - Kazakistan Süt Birliği, Cumhuriyetçi Süt ve Kombine Irklar Odası, Gıda Ustası
