ADIC: Avustralya-AB serbest ticaret anlaşması mevcut haliyle reddedilmeli
Avustralya, 2025-26 döneminde Avrupa’dan 858 milyon Avustralya doları değerinde 71.912 ton süt ürünü ithal ederken Avrupa’ya yalnızca 28 milyon Avustralya doları değerinde 349 ton süt ürünü ihraç etti. Bu, Avrupa Birliği (AB) ile süt ürünleri ticaretinde 830 milyon Avustralya doları açık anlamına geliyor.
Avustralya Süt Endüstrisi Konseyi (ADIC) Başkanı Ben Bennett, “Bu anlaşmaya ilişkin tartışmalar büyük ölçüde Avustralya tarımı üzerindeki etkilerine odaklandı, ancak süt sektörü gibi sektörler açısından doğuracağı somut sonuçların çok daha ayrıntılı incelenmesi gerekiyor” dedi. Bennett’a göre Parlamentonun değerlendirme ölçütü basit olmalı: Anlaşma, Avustralya süt sektörü için adil ve karşılıklılık ilkesine uygun sonuçlar sağlıyor mu?
Önerilen anlaşma kapsamında Avustralya, AB peynirlerine uyguladığı kilogram başına 1,22 Avustralya doları tutarındaki kota dışı gümrük vergisini üç yıl içinde kademeli olarak kaldıracak. Bu, ülkenin süt ürünlerinde uygulamaya devam ettiği en önemli gümrük vergisi. Buna karşılık Avustralya’nın Avrupa’ya ihraç ettiği bazı süt ürünleri kotalara ve kota aşımında uygulanan gümrük vergilerine tabi olmaya devam edecek. ADIC, bu dengesizliğin Avustralyalı üreticilere karşılıklılık temelinde yeterli pazar erişimi sağlamadığını savunuyor.
ADIC Başkan Yardımcısı John Williams, sonuçların yalnızca özel peynir çeşitlerinin satıldığı reyonlarla sınırlı kalmayacağını söyledi. Avustralya’da üretilen sütün yaklaşık %40’ı peynir yapımında kullanıldığı için peynir pazarında artan rekabet tüm tedarik zincirini etkileyecek. Williams, “Konu aynı zamanda pizzalarda, sandviçlerde ve burgerlerde kullanılan peynirler; ayrıca ultra yüksek sıcaklıkta işlenmiş (UHT) süt, süt bazlı bileşenler ve beslenme ürünleri. Bunlar, satın alma kararlarında fiyatın belirleyici olabildiği yüksek hacimli pazarlar” dedi. Williams’a göre Avustralyalı çiftçiler ve üreticiler, enerji, işçilik, nakliye ve mevzuata uyum maliyetlerinin en yüksek olduğu koşullardan bazılarını üstlenerek bu pazarlarda rekabet ediyor. Williams ayrıca Avrupa’da süt ürünleri üretiminin ve ihracatının arttığını, Avustralya pazarının sübvansiyonlu Avrupa süt ürünlerine daha fazla açılmasının süt üretimi, işleme faaliyetleri ve bölgesel istihdam üzerinde ek baskı yaratacağını belirtti.
Avustralya’da tüketilen her dört süt ürününden biri zaten ithal ediliyor. Son dört yılda Avustralya’daki 26 süt ürünleri fabrikası kapanacağını duyurdu. Williams, “İşleme kapasitesi bir kez kaybedildiğinde, onu yeniden oluşturmak son derece zor” diye vurguladı.
Bennett, “Avrupa ile ilişkilerimizi onlarca yıl boyunca şekillendirecek bir ticaret anlaşmasında süt sektörü sonradan düşünülen bir konu olamaz” dedi.
