Avustralya, Kıbrıs’ın Lactalis’in Panoumi peynir markasına itirazını reddetti
Fransız süt ürünleri grubu Lactalis, Panoumi’yi hem paneer hem de hellim özellikleri taşıyan bir peynir olarak pazarlıyor. Şirketin Victoria eyaletindeki North Bendigo’da büyük bir süt işleme tesisi bulunuyor. Avustralya marka kurumu, Kıbrıs’ın savlarını reddederken Avustralya marka hukuku açısından hellimin belirli bir coğrafi kökeni ifade etmediğine karar verdi.
Şirket, peynir, süt ürünleri ve ilgili ürünler için koruma talep eden 2460151 numaralı başvurusunu 26 Haziran 2024’te yaptı. Kamuya açık marka kaydında başvurunun durumu hâlâ “Kabul edildi: İtiraz edildi” olarak görünüyor. Kıbrıs’ın itirazı, Avustralya’da benzer adların ticari kullanımına karşı hellim adını koruma çabalarının bir parçasıydı.
Ayrı bir dava ise Grilloumi ile ilgiliydi. Kıbrıs Cumhuriyeti Tarım Dairesi ile Fontana Food AB arasındaki [2026] ATMO 164 sayılı davada aynı kurum, bu adın süt ürünleri ve peynir için tescil edilmesine yönelik Kıbrıs’ın itirazını reddetti. İtirazı inceleyen yetkili, Avustralya’daki tüketicilerin hellimi bir peynir çeşidi olarak algıladığı sonucuna vardı. Ancak sunulan deliller, geçerli Avustralya mevzuatı uyarınca tescili engellemek için gerekli olan marka itibarını ortaya koymadı.
Hellim, Avrupa Birliği (AB) içinde 2021’de korumalı menşe adı statüsü aldı. Bu kurallar, adın kullanımını Kıbrıs’ta belirlenmiş üretim koşullarına uygun olarak üretilen peynirlerle sınırlandırıyor. Uzun yıllardır hellim tarzı peynirler üretip satan Avustralyalı süt ürünleri üreticileri, bu statüye ilişkin kaygılarını dile getirdi. Süt ürünleri üreticilerinin açtığı davanın ardından AB Genel Mahkemesi, Şubat 2024’te korumayı onayladı. AB’deki korumalar Avustralya’da kendiliğinden geçerli olmuyor.
Hellim, Avustralya ile AB arasında Mart 2026’da duyurulan serbest ticaret anlaşmasının kapsadığı ilk coğrafi işaretler listesinde de yer almadı. Avrupa Komisyonuna göre liste, hellimin iki yıl sonra AB genelinde koruma elde etmesinden önce, 2019’da hazırlanmıştı. Anlaşma, başka coğrafi işaretlerin de kapsama alınmak üzere değerlendirilmesine olanak tanıyan bir usul içeriyor.
Avustralya pazarına erişim, daha önce bu ülkeye yaptığı hellim ihracatındaki gümrük vergilerinin kaldırılmasını talep eden Kıbrıs için uzun süredir gündemde olan bir konu. Daha geniş kapsamlı ticaret anlaşması, Avustralya’da feta adını kullanma hakkını etkileyen değişiklikler de dâhil olmak üzere geleneksel Yunan gıda adlarının korunmasına ilişkin soruları da gündeme getirdi.
Hellim, Kıbrıs’ın başlıca geleneksel ihraç ürünleri arasında yer alıyor ve adanın tarım ekonomisi, yemek gelenekleri ve kültürel kimliğiyle yakından bağlantılı. Avustralya’daki Kıbrıslı topluluklar da Hellim Festivali gibi etkinliklerle bu bağı kutluyor.



